Weather Alert Today हवामान अभ्यासक पंजाब डक यांनी वर्तवलेल्या नवीन अंदाजानुसार, महाराष्ट्रात २८ जानेवारीपासून वातावरणात मोठा बदल झाला आहे. राज्याच्या काही भागांत पावसाच्या सरी कोसळण्यास सुरुवात झाली असून, हे ढगाळ वातावरण ३१ जानेवारीपर्यंत कायम राहण्याची शक्यता आहे. जरी हा पाऊस सर्वदूर नसला, तरी स्थानिक परिस्थितीनुसार तो मध्यम ते हलक्या स्वरूपात हजेरी लावेल. शेतकऱ्यांनी या काळात सतर्क राहणे गरजेचे आहे कारण अवकाळी वातावरण पिकांवर परिणाम करू शकते. ३१ तारखेच्या दुपारनंतरच आकाश निरभ्र होण्यास सुरुवात होईल, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
राज्यावर अवकाळी पावसाचे सावट
दक्षिण महाराष्ट्र आणि कोकण किनारपट्टीवर पावसाचा प्रभाव अधिक जाणवण्याची शक्यता आहे. यामध्ये प्रामुख्याने सांगली, सोलापूर, सातारा या जिल्ह्यांसह जत आणि पंढरपूर सारख्या भागांचा समावेश होतो. कोकण पट्ट्यातही पावसाळी वातावरण तयार झाल्यामुळे हवेत आर्द्रता वाढली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रातील अहिल्यानगर, बारामती, श्रीगोंदा आणि आष्टी या भागांतही ढगांच्या गडगडाटासह पावसाची शक्यता आहे. या भागातील शेतकऱ्यांनी काढणीला आलेली पिके सुरक्षित स्थळी हलवण्याची तयारी आतापासूनच करून ठेवायला हवी.
मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातही हवामानाचा लहरीपणा पाहायला मिळणार आहे. बीड, लातूर, धाराशिव, छत्रपती संभाजीनगर आणि जालना या जिल्ह्यांत पावसाचे सावट असेल. त्याचप्रमाणे नाशिक, जळगाव, धुळे आणि मालेगाव या उत्तर महाराष्ट्रातील पट्ट्यातही पावसाच्या हलक्या सरी कोसळू शकतात. हा पाऊस एकाच वेळी सर्वत्र न पडता ‘खंडित’ स्वरूपात असेल, म्हणजेच एका गावात पाऊस असेल तर दुसऱ्या गावात ऊन पडलेले असू शकते. त्यामुळे स्थानिक हवामानाचा अंदाज घेऊनच कामांचे नियोजन करावे.
विदर्भातील जिल्ह्यांमध्ये ढगाळ हवामान
हा पावसाचा पट्टा हळूहळू विदर्भाकडे सरकताना दिसेल, ज्यामुळे बुलढाणा, अकोला, अमरावती आणि नागपूर या जिल्ह्यांत वातावरणात बदल होईल. मेहकर, लोणार, खामगाव आणि वर्धा या भागात ३१ जानेवारीपर्यंत पावसाची शक्यता नाकारता येत नाही. विदर्भातील संत्रा आणि तूर उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी हा काळ कळीचा ठरणार आहे. ढगाळ हवामानामुळे पिकांवर कीड पडण्याची भीती असल्याने कृषी तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने योग्य पावले उचलणे हिताचे ठरेल. विशेषतः साठवणुकीतील धान्य ओले होणार नाही याची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
वीट व्यावसायिकांसाठी विशेष सूचना
व्यावसायिकांच्या दृष्टीने, विशेषतः वीटभट्टी मालकांसाठी हा अंदाज अत्यंत महत्त्वाचा आहे. पावसाची शक्यता लक्षात घेता, कच्च्या विटांचे नुकसान टाळण्यासाठी दुपारच्या सुमारास ताडपत्रीचा वापर करून त्या झाकून घेणे योग्य ठरेल. रात्रीच्या वेळी पावसाचा जोर वाढू शकतो, त्यामुळे कामाचे योग्य नियोजन करून आर्थिक नुकसान टाळता येईल. उघड्यावर असलेला कोळसा किंवा इतर इंधन साहित्य देखील सुरक्षित ठेवावे. पावसाळी हवामान कामाच्या वेगात व्यत्यय आणू शकते, त्यामुळे पूर्वतयारी करणे हाच उत्तम उपाय ठरेल.
बागायतदारांनी फवारणीकडे लक्ष द्या!
द्राक्ष, डाळिंब आणि कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांनी विशेष खबरदारी घेणे गरजेचे आहे. पावसासोबत येणाऱ्या धुक्यामुळे द्राक्ष बागांवर रोगाचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असते, त्यामुळे पाऊस पडण्यापूर्वी प्रतिबंधात्मक फवारणी करून घ्यावी. कर्नाटक सीमावर्ती भागातील तंबाखू उत्पादक आणि राज्यातील कांदा उत्पादकांनी आपला माल सुरक्षित ठिकाणी झाकून ठेवावा. तुरीचे पीक सध्या काढणीच्या अवस्थेत असल्याने ते पावसात भिजणार नाही याची पूर्ण दक्षता घेणे आवश्यक आहे. नैसर्गिक बदलांमुळे पिकांच्या दर्जावर परिणाम होऊ शकतो.
निसर्गाचे संकेत आणि खबरदारी
निसर्गातील बदलांचे निरीक्षण करून आपण पावसाचा अंदाज घेऊ शकतो. जर बाहेर फिरताना पूर्वेकडून जोराचे वारे वाहत असतील किंवा वावटळ उठताना दिसत असेल, तर ते पावसाच्या आगमनाचे संकेत समजावेत. उपग्रह छायाचित्रे आणि स्थानिक निरीक्षणांवर आधारित हा अंदाज ३१ जानेवारीपर्यंत लागू राहील. त्यानंतर मात्र हवामान पुन्हा एकदा स्वच्छ आणि कोरडे होईल, ज्यामुळे रखडलेली शेतीकामे पूर्ण करता येतील. तोपर्यंत संयम राखून आणि आपल्या शेतीमालाची सुरक्षा करून निसर्गाच्या या बदलाला सामोरे जाणे आवश्यक आहे.